[Γεύσεις Ροδόπης] του Ματθαίου Ματθαιάδη ~ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

Τώρα νοιώθω στο σπίτι μου.

Βουνά τριγύρω

και κορυφές ορθώνονται , ψηλά,

άγρια δάση

θροίζουν νερά κρυστάλλινα, 

aφρισμένα, βουίζουν

εδώ παντού κοχλάζει η ζωή.

Τρυφερή μάνα

γλυκά με νανουρίζει η φύση mε τραγούδια,

κρατώντας με, με αγάπη επάνω στην καρδιά της.

Τώρα νοιώθω στο σπίτι μου. Η κορυφή του Ελένιν

τρυπά τον μπλέ ουρανό και με καλεί κοντά της

το Μπριστεμπόρ , με τα έλατα και τα γιγάντια

πεύκα του , νέα μου δίνει ζωή και προς τον Νότο

τεράστια η Τσάρεφ Βρίχ , τη φαλακρή κορφή της

και την ανάμνηση του τσάρου ψηλά ορθώνει …

Ivan Vazov

(Στο μοναστήρι της Ρίλας – απόσπασμα )

[Οι βασιλικοί βοτανικοί κήποι της Περαντένια στη Σρι Λάνκα] του Γ.Ν. Σχορετσανίτη ~ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Μακέτες με τις απαραίτητες λεπτομέρειες δίπλα στα  νεοαναγειρόμενα κτίρια και στις ανακαινίσεις μερικών παλιότερων νοσοκομειακών. Εν προκειμένω το παιδιατρικό νοσοκομείο της ιατρικής σχολής. Στοιχειώδης σεβασμός στους επισκέπτες.

     Μέρες περιήγησης στην πόλη της Κάντυ και στα περίχωρά της. Οι βασιλικοί βοτανικοί κήποι της Περαντένια (Peradeniya), βρίσκονται περίπου πέντε χιλιόμετρα δυτικά της πόλεως, εδώ στην κεντρική επαρχία της Σρι Λάνκα και προσελκύουν περισσότερους από δύο εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Ακριβώς απέναντι όμως από αυτούς, βρίσκεται η ιατρική σχολή της Περαντένια και η αντίστοιχη πανεπιστημιούπολη, με πολλές δεκαετίες ιστορίας στο βιογραφικό της. Ανάμεσα σε λόφους, ποταμούς και πλούσια βλάστηση, τα κτίριά της όμορφα διαρρυθμισμένα, με τους απαραίτητους οφιοειδείς δρόμους, περιφράξεις και υποστηρικτικούς χώρους. Το μάτι γεμίζει από νεοαναγειρόμενα κτίρια και επισκευή των ήδη υφισταμένων που θα στεγάσουν καινούργιες κλινικές, εργαστήρια και διοικητικές υπηρεσίες αυτής της ιατρικής σχολής, με τη βρεττανική παράδοση, εμφανέστατη σε όλες τις εκφάνσεις της. Διαρρύθμιση, οργάνωση, κανονισμοί, γλώσσα και νοοτροπία.

[Οδοιπορικό στη Σοβιετική και Νέα Βαλτική] του Γεωργίου Νικ.Σχορετσανίτη ~ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

“Δεν αρκεί να ταξιδεύεις τον κόσμο. Πρέπει να τον νιώθεις, να τον μυρίζεις, να τον αγγίζεις και πάνω απ’ όλα να τον καταλαβαίνεις. Χρειάζεται να ξεπερνάς ταμπού και μασημένες ιδέες και φιλοσοφίες και να μάθεις να δέχεσαι την γη που σε φιλοξενεί, όχι πάντα αναντίρρητα αλλά πάντα με σεβασμό. Κι αν κάποτε θες να μεταφέρεις τον παλμό των χωμάτων που διάβηκες, άσε την ψυχή σου να μιλήσει. Γιατί μόνο τότε θα δουν κι οι άλλοι μες από τα δικά σου μάτια, τους τόπους που προσκύνησες.
Ένα βιβλίο που έχει γραφτεί μες από ψυχή, συναίσθημα,
εμπειρία, γνώση και διάθεση για εξερεύνηση λαών και τόπων είναι το «Οδοιπορικό στη Σοβιετική και Νέα Βαλτική» του Γεωργίου
Νικ. Σχορετσανίτη, ένα βιβλίο που κανείς λάτρης της
αναζήτησης, κανείς διαβάτης δεν πρέπει να χάσει»

 Μαρία Ροδοπούλου

‘‘Υπάρχει πάντα κάποια τρέλα στην αγάπη.
Αλλά υπάρχει επίσης πάντα, κάποιος λόγος για την   τρέλα’’
Νίτσε

Για τις κλειδωμένες αγάπες της Ρίγα

Απαράλλαχτα ίδιες μέρες. Μακριές, υπερβολικές σε διάρκεια. Ο τόπος εδώ τούτη την εποχή, διαστέλλει το χρόνο. Τροποποιεί αισθητά το χρονοδιάγραμμα των διαφόρων τύπων και μορφών συναλλαγών, τα προγραμματισμένα ραντεβού των συνεργατών και των εραστών και την τοποθεσία τους, το ημερολόγιο των διαπροσωπικών σχέσεων, τα ωράρια της εργασίας στα ακριβά  καταστήματα, στους πάγκους των μικροπωλητών, τα γκουρμέ εστιατόρια, τις υπαίθριες καφετέριες, τις μπυραρίες και τα μπαρ στις πλατειούλες και τα παμπάλαια ξέφωτα του κέντρου, προάγγελος γενικότερης σίγουρα αισιοδοξίας, της αναμενόμενης τώρα αύξησης των εισοδημάτων των απασχολουμένων και των επιχειρήσεών τους.

    Δεν λησμονώ ότι η πόλη που βρίσκομαι τώρα, αυτή καθ’ εαυτή, η μεγαλύτερη και κεντρικότερη της Βαλτικής περιοχής, εξελίσσεται σ’ ένα πανίσχυρο οικονομικό και πολιτικό κέντρο. Ενώ οι πρωτεύουσες της Εσθονίας και της Λιθουανίας, το Ταλίν και το Βίλνιους αντιστοίχως, δίνουν τον χαρακτήρα συμπαθητικών μεν, αλλά  επαρχιακών πόλεων, η Ρίγα έχει τη δική της μεγαλοπρέπεια, μια περίεργη εγωιστική αυτοπεποίθηση κι’ ένα ξεχωριστό σπιρτόζο στυλ. Ο Ναπολέων την χαρακτήρισε κάποτε "προάστιο του Λονδίνου" λόγω της μεγάλης έκτασης των εμπορικών συναλλαγών που είχαν αναπτυχθεί εδώ τον 19ο αιώνα. Μεταξύ των δύο Παγκοσμίων Πολέμων πολλοί κάτοικοι της περιοχής την αποκαλούσαν "το Παρίσι της Βαλτικής", λόγω της φημισμένης  νυχτερινής ζωής, της ζωντανής διασκέδασης, της δικής της ξενοιασιάς, κουλτούρας και πολιτισμού.

[Η Χαλκιδική, τα σύνορα και τρεις λίμνες] του Ματθαίου Ματθαιάδη ~ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

Έξι μήνες χωρίς μεγάλη βόλτα είναι πολύ μεγάλο διάστημα, ακόμη και για τον πιο «τεμπέλη» μηχανόβιο! Πνιγμένος όλο αυτό το διάστημα στη ροή των γεγονότων άφηνα κλειδωμένη την ανάγκη για ταξίδι και περιπλάνηση στις εικόνες των επαρχιακών οδών , μέχρι που δεν άντεξα άλλο και ζήτησα από τον συνεργάτη μου να φύγω για τρεις – τέσσερις μέρες , αλλιώς θα τρελαινόμουν, το έβλεπα, ερχόταν σιγά - σιγά και χτύπαγε την πόρτα στο μυαλό μου.
Παρασκευή πριν τον Δεκαπενταύγουστο και ενώ έχω παράδοση το βράδυ, τρέχω να προλάβω να μαζέψω πράγματα που λείπουν, χάρτες, σκηνή, λάδια ξύδια στη μοτοσικλέτα  και ένα σωρό άλλα μικροπράγματα της τελευταίας ώρας.
Το Σάββατο περνά με μάζεμα των διάσπαρτων πραγμάτων σε τρία σπίτια και η προσμονή του νυχτερινού ταξιδιού είναι ατέλειωτη. Νύχτα ήθελες να φύγεις; Χα!
Ξημερώματα Κυριακής και πάνε περίπατο τα σχέδια για παλιά Εθνική. Φόρτωμα οι βαλίτσες, δέσιμο τα συμπράγκαλα από πάνω, φουλ εξοπλισμός και ώρα 6:30 στην Υλίκη, να βλέπω την μέρα να κερδίζει την μάχη με τη νύχτα. Στάζει αίμα ο ουρανός και ντύνει την λίμνη με όλες τις αποχρώσεις του κόκκινου.
Η άδεια Εθνική σε αναγκάζει να σφίξεις τα γκρίπ  και να φύγεις με όσο γκάζι έχεις , να λυτρωθείς από τις ανιαρές ευθείες και να προλάβεις τον ήλιο πριν σκαρφαλώσει ψηλά και αρχίσει να ψήνει ψωμί στην άσφαλτο.

[Το ιστορικό συγκρότημα και η εκκλησία Gremi της Γεωργίας] του Γ.Σχορετσανίτη ~ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

    του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Στο κάστρο Gremi της Καχετίας, βρίσκεται ένα αρχιτεκτονικό μνημείο του 16ου αιώνα, με το βασιλικό κάστρο και την εκκλησία των Ταξιαρχών. Ότι βεβαίως έχει επιβιώσει από την άλλοτε ακμάζουσα πόλη της Gremi, 175 χιλιόμετρα ανατολικά της Τιφλίδας. Ο πρώτος οικισμός στο έδαφος του συγκροτήματος Gremi σύμφωνα με τους ισχυρισμούς  των επιστημόνων εμφανίζεται στα τέλη της περιόδου του χαλκού, αν και η ιστορία της ως σημαντικής πόλεως από στρατηγικής και πολιτικής άποψης, είχε ξεκινήσει από το XV αιώνα, όταν ο πρώτος βασιλιάς της Καχετίας, Giorgi (1466-1476), μετέτρεψε την Gremi σε πρωτεύουσά της.

[Η απαγόρευση της κυκλοφορίας των χοίρων στην Α. Πετρούπολη] του Γ.Σχορετσανίτη ~ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

‘‘Η πόλη του ήταν το βασίλειο της πειθαρχίας, τίποτα δεν αφέθηκε στη τύχη. Εξαιτίας των υπερβολικών κανονισμών , η Αγία Πετρούπολη απέκτησε σύντομα την εικόνα ενός αφιλόξενου και καταθλιπτικού  τόπου. Από το γεγονός αυτό γεννήθηκε και ο μετέπειτα μύθος της απόκοσμης πόλης, που έμελλε  να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην τέχνη και τη λογοτεχνία του 19ου αιώνα’’

 Orlando Figes, Ο χορός της Νατάσσας

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

 Αποτελεί φυσικά τον διασημότερο δρόμο της Ρωσίας. Κι ακόμα τη ρωσική απάντηση στη λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων του Παρισιού, στις Ράμπλας της Βαρκελώνης, και τόσων άλλων τέτοιων ευγενών λεωφόρων του Λονδίνου, του Άμστερνταμ, της Μαδρίτης, της Ρώμης και της Βενετίας. Το όνομα γνωστό σε πολλούς, κι όχι μόνο εδώ στην Αγία Πετρούπολη. Νιέφσκι Πρόσπεκτ, (Nevsky Prospekt), ή απλώς οδός Νιέφσκι. Σχεδιασμένη από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Αλεξάντερ Λεμπλόντ (Alexandre Jean Baptiste Leblond), παράλληλα με τις τόσες άλλες ασχολίες που του ανέθεσε ο Μεγάλος Πέτρος, ο οποίος τον είχε αποκλειστικά στη διάθεσή του. Είχαν προηγηθεί, είναι αλήθεια, μερικές προσπάθειες, σχέδια  και χαράξεις του αρχιτέκτονα Γερόπκιν, που πρότεινε η λεωφόρος να κατασκευασθεί σαν τρίαινα. Ο αρχιτέκτονας Λεμπλόντ δεν μπορούσε φυσικά να οριοθετήσει εύκολα με τις τότε υπάρχουσες τοπικές αλλά και γενικότερες συνθήκες, την αρχή και το τέλος του δρόμου που ονειρευόταν ο εργοδότης και προϊστάμενός του. Ούτε και την ακριβή πορεία του στα λιμνασμένα έλη και δάση, μέσα στο αφιλόξενο τοπίο. Η περιοχή ήταν πυκνή δασική έκταση γεμάτη άγριους λύκους που τριγυρνούσαν στα πέριξ, σχεδόν ανενόχλητοι από ανθρώπους. Γύρω στα 1718, η περιοχή με τη βοήθεια πολλών, έμπειρων και δυνατών ξυλοκόπων, απαλλάχτηκε απ’ τα δέντρα σε μήκος περίπου 4,5 χιλιομέτρων και πλάτος που κυμαινόταν από 25 έως 60 μέτρα.

Το μεγαλύτερο βιβλίο του κόσμου

Του Γεωργίου Σχορετσανίτη

Το μεγαλύτερο βιβλίο του κόσμου στους πρόποδες της Μανταλέυ.

Ο εξωτερικός χώρος της περιοχής είναι πάντοτε γεμάτος αυτοκίνητα Βουδιστών προσκυνητών.

    Απόγεμα φαινομενικά χαλαρό, μουσκεμένο με ολοήμερη κούραση και πλημμυρισμένο από ιδρώτα και άφθονη ύπουλη σκόνη. Η πόλη όμως της γοητευτικής Μανταλέυ, κρύβει πολλές εκπλήξεις και μυστικά ακόμα και για τον αδαή και άσκοπα περιπλανώμενο στα στενά σοκάκια της και τον ανταμείβει σταδιακά, αλλά τελικώς αναπάντεχα και πλουσιοπάροχα. Ανατρέχω, καθισμένος για λίγη ανάπαυση, νερό και περαιτέρω προγραμματισμό σε κάποιο πεζούλι κάτω από ένα δέντρο, στις εσαεί πιστές σημειώσεις της ακούραστης τόσα χρόνια ταξιδιωτικής τσάντας. Το μεγαλύτερο βιβλίο στον κόσμο στέκεται όρθιο πάνω σε πέτρες στον περίβολο της παγόδας Kuthodaw (η λέξη Kuthodaw, υποδηλοί βασιλική  αξία), στους πρόποδες των λόφων της Μανταλέυ, στην ομώνυμη πόλη της Βιρμανίας. Σε περιμένει να ακούσεις την ιστορία του, να διαβάσεις τις αιώνιες αξίες του, τουλάχιστον για τους ακραιφνείς οπαδούς του βουδισμού. Απαριθμώ προσεκτικά μαζί με την αναπόφευκτη έκπληξη. Έχει 730 φύλλα και 1460 σελίδες. Το πλάτος κάθε σελίδας είναι 107 εκατοστά, το ύψος 153 εκατοστά και το πάχος της, 13 εκατοστά του μέτρου.  Κάθε  πέτρα έχει τη δική της στέγη και πολύτιμα πετράδια στην οροφή μιας μικρής σπηλιάς η δομή της οποίας προσομοιάζει με κάσα σενεγαλέζικη που ονομάζεται kyauksa gu και όλα αυτά είναι αρχιτεκτονικά κτισμένα γύρω από μία κεντρική χρυσή παγόδα την οποία οι ντόπιοι βουδιστές αποκαλούν Kuthodaw.

Η δομή δεξιά της εισόδου στον περίβολο αναφέρεται με καλές λεπτομέρειες για την ιερότητα του χώρου. Η παγόδα χτίστηκε σε τούτο το σημείο ως ένα μέρος των παραδοσιακών θεμελίων της νέας βασιλικής πόλης που περιλάμβανε επίσης μια βιβλιοθήκη με θρησκευτικές γραφές. Ο βασιλιάς όμως Mindon της Βιρμανίας θέλησε να αφήσει ένα μεγαλόπνοο έργο για τις επόμενες  γενιές που έπρεπε να διαρκέσει πέντε χιλιετίες μετά τον Γκαουτάμα Βούδα που έζησε, όπως ξέρουμε, γύρω στα 500 π.Χ. Ως λάτρης του βιβλίου, σκέφτηκε ότι η λογοτεχνία ήταν ένα από τα πολυτιμότερα στοιχεία μιας φωτισμένης κοινωνίας  υπηκόων στην οποία ήλπιζε και προσέβλεπε,  κι έτσι προγραμμάτισε να αφήσει ένα βιβλίο πίσω του, κι αυτό να είναι  το μεγαλύτερο στον κόσμο, αλλά προφανώς το χαρτί δεν ήταν το πλέον κατάλληλο, κυρίως ανθεκτικό, υλικό γι αυτό που τόσο φιλόδοξα σχεδίαζε!

Το ιστορικό της παγόδας και του περιεχομένου της αποτυπωμένο σε μαρμάρινη πλάκα με επίχρυση βάση.     Όπως και με την  διοργάνωση του πέμπτου βουδιστικού Συμβουλίου το 1871 που ήταν εξ ολοκλήρου υπεύθυνος, έτσι και εδώ πήρε πάνω του όλη την ευθύνη για την κατασκευή στη Μανταλέυ του μεγαλύτερου βιβλίου στον κόσμο, που να αποτελείται από 729 μεγάλες μαρμάρινες πλάκες με τις αρχές του Θεραβάντα (Theravada) Βουδισμού χαραγμένες πάνω τους με χρυσά γράμματα. Σε αυτές προσετέθη άλλη μία, η οποία κατέγραφε το πώς περίπου έγιναν όλα αυτά, καθιστώντας έτσι το σύνολο των επιγραφών σε  730.

Ένα από τα περιστύλια που οδηγούν στην παγόδα.  Το μάρμαρο εξορύχτηκε από το λόφο Sagyin, πενήντα χιλιόμετρα βορείως της Μανταλέυ  και μεταφέρθηκε δια του ποταμού στην πόλη.  Οι εργασίες άρχισαν στις 14 Οκτωβρίου 1860 σε ένα μεγάλο υπόστεγο κοντά στο Παλάτι της βασιλικής πόλης. Το κείμενο συντάχτηκε σχολαστικά από μοναχούς ανώτερης βαθμίδας και ειδικούς υπαλλήλους από διατηρημένα στοιχεία σε  βασιλικές βιβλιοθήκες σε μορφή χειρογράφων πάνω σε  φύλλα φοίνικα. Εξειδικευμένοι γραφείς αντέγραψαν προσεκτικά το κείμενο πάνω στις μαρμάρινες πλάκες. Κάθε πέτρα έχει 80 έως 100 σειρές επιγραφών σε κάθε πλευρά με βιρμανικούς χαρακτήρες, γεμισμένους με χρυσό μελάνι.