[Το τραγούδι του νεκρού αδερφού] του Μίκη Θεοδωράκη ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το τραγούδι του νεκρού αδελφού είναι μια κατανυκτική λαϊκή τραγωδία εμπνευσμένη από τον εμφύλιο αλληλοσπαραγμό που ξέσπασε μετά από την εθνική εποποιία κατά του φασισμού. Γραμμένο το 1961 στο Παρίσι, το έργο είναι μια από τις κορυφαίες στιγμές του Μίκη Θεοδωράκη και περιλαμβάνει οκτώ ανυπέρβλητα λαϊκά τραγούδια, σε μουσική και στίχους του συνθέτη (πλην ενός, τους στίχους του οποίου έγραψε ο Κώστας Βίρβος). Κυρίως, όμως, αποτελεί έναν ύμνο του Μίκη Θεοδωράκη στο ζεϊμπέκικο: πέντε από τα οκτώ τραγούδια του έργου είναι ζεϊμπέκικα (Ένα δειλινό, Τον Παύλο και τον Νικολιό, Το όνειρο, Τα περβόλια και Ενωθείτε) –και μάλιστα μερικά από τα καλύτερα ζεϊμπέκικα που γράφτηκαν ποτέ.

Το έργο, που διαπνέεται από μια συγκίνηση αρχετυπική —σχεδόν θρησκευτική—, είναι ένας ύμνος στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στη συλλογική ανάγκη για μνήμη. Ταυτόχρονα, αποτελεί ένα γενναίο κάλεσμα σε εθνική ομοψυχία, σκύβοντας με συγκλονιστική ωριμότητα πάνω στις πληγές του Εμφυλίου, οι οποίες την εποχή που γράφτηκε το έργο ήταν ακόμα ανοιχτές.

[Ο κύκλος με την κιμωλία[ του Μπέρτολτ Μπρεχτ ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο Κύκλος με την κιμωλία γράφτηκε το 1944, κατά τη διάρκεια της παραμονής του Μπέρτολτ Μπρεχτ στην Αμερική. Αν και η αρχική πρόβλεψη ήταν να ανέβει για πρώτη φορά στο Broadway, η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε από τους μαθητές του κολλεγίου Carleton, στη Μινεσότα, το 1948. Κύρια πηγή για τη συγγραφή του έργου υπήρξε ο γνωστός Κύκλος με την κιμωλία του Klabund, που με τη σειρά του βασίστηκε σε ένα αρχαίο κινέζικο έργο. Ο Μπρεχτ δίνει σε αυτή την ιστορία τη μορφή της παραβολής και μεταφέρει τη δράση στη Γεωργία, λίγο πριν το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το έργο είναι ένα γοητευτικό, λαϊκό παραμύθι. Η Γρούσα που είναι υπηρέτρια σε αρχοντικό, παίρνει κοντά της το γιό του άρχοντα, όταν αυτός δολοφονείται από επαναστάτες και η μητέρα του τον εγκαταλείπει κυνηγημένη. Με θυσίες κρατάει το παιδί κοντά της, μέχρι την ημέρα που η βιολογική μητέρα του επιστρέφει και το διεκδικεί δικαστικά, κατηγορώντας την Γρούσα, ότι της το έκλεψε.

Ο Αζντάκ, ένας μέθυσος και κουτοπόνηρος άνθρωπος που όλως τυχαίως, χρίζεται δικαστής, καλείται να αποφασίσει για τη τύχη του παιδιού επιλέγοντας μία σολομώντεια λύση: Τοποθετεί το παιδί μέσα σ' ένα κύκλο και ζητά από τις δύο γυναίκες να το τραβήξουν από τα χεράκια του με δύναμη, η κάθε μια προς το μέρος της. Όποια καταφέρει να το βγάλει από τον κύκλο θα το κρατήσει δικό της για πάντα. Η βιολογική μητέρα το τραβά με δύναμη ενώ η Γρούσα που δεν θέλει να το πονέσει το αφήνει. Η αληθινή αγάπη είναι οδηγός για την κρίση του Αζντάκ: Μητέρα του παιδιού είναι εκείνη που το αξίζει και η Γρούσα δικαιώνεται.

[Έντα Γκάμπλερ] του Ερρίκου Ίψεν ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο Ερρίκος Ίψεν ολοκλήρωσε την συγγραφή της Έντα Γκάμπλερ το 1890. Το έργο παρουσιάζει μια λεπτομερή απεικόνιση της κοινωνίας, σκιαγραφώντας τις ταξικές διαφορές ανάμεσα στην αριστοκρατία και την μπουρζουαζία. Τα έργα του Ίψεν είναι γραμμένα αρχικά στα νορβηγικά και είναι γεμάτα από ιδιωματισμούς και γλωσσικά «αινίγματα» που είναι δύσκολο να ερμηνευτούν και να μεταφραστούν επακριβώς. Ο συγγραφέας Τζαίημς Τζόυς θαύμαζε τόσο πολύ τον Ίψεν, που αποφάσισε να μάθει νορβηγικά για να μπορέσει να διαβάζει τα έργα στο πρωτότυπο.

Ο Ίψεν έδωσε μια νέα ώθηση στο δράμα και συνέβαλλε στην εξέλιξη του σύγχρονου θεάτρου. Αντλώντας το υλικό του από καθημερινές καταστάσεις, σηματοδότησε την αρχή μιας νέας ρεαλιστικής φόρμας, αρκετά διαφορετικής από τη κυρίαρχη γραφή του Ζολά και του Φλωμπέρ. 

[Οι δούλες] του Ζαν Ζενέ ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Οι Δούλες του Ζαν Ζενέ έκαναν πρεμιέρα στο Παρίσι το 1947 και προκάλεσαν σκάνδαλο κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο απεικονίζεται στο έργο η εργατική τάξη. Το σκοτεινό έργο του Ζενέ παρακολουθεί το παιχνίδι-τελετή εκδίκησης που προετοιμάζουν δύο νεαρές υπηρέτριες ενός παρισινού σπιτιού της ανώτερης τάξης, όταν η Κυρία τους απουσιάζει.

Προσπαθώντας να αποδράσουν από την καταπίεση που αισθάνονται στο σπίτι της Κυρίας τους, δύο υπηρέτριες, οι αδερφές Κλαιρ και Σολάνζ, παίζουν καθημερινά ένα παιχνίδι αλλαγής ταυτότητας: η Κλαιρ υποδύεται την Κυρία τους και η Σολάνζ παριστάνει την Κλαιρ. Αυτή τη φορά, το τελετουργικό αυτό παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο ερεθιστικό, καθώς οι δύο αδελφές πιστεύουν πως ήρθε η ώρα να απαλλαγούν από τον ζυγό της Κυρίας τους, αφού, μετά από ψεύτικες καταγγελίες τους, ο σύζυγος της Κυρίας είναι στη φυλακή και εκείνη μένει ανυπεράσπιστη. Έτσι, αποφασίζουν να τη δηλητηριάσουν. Όμως οι προσδοκίες τους διαψεύδονται. Μαθαίνουν πως ο Κύριος έχει αφεθεί ελεύθερος και, καθώς βρίσκονται σε πανικό, αποκαλύπτουν άθελά τους το νέο στην Κυρία, που φεύγει για να τον συναντήσει. Οι δύο κοπέλες μένουν μόνες τους και επιστρέφουν ξανά στο παιχνίδι τους. Μόνο που αυτή τη φορά το τέλος θα είναι επώδυνο.

[Mojo] του Jez Butterworth ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το έργο του θεατρικού συγγραφέα (αλλά και σεναριογράφου και κινηματογραφικού σκηνοθέτη) Jez Butterworth, Mojo, έκανε πρεμιέρα στο Royal Court Theatre του Λονδίνου το 1996, σε σκηνοθεσία Ian Rickson. Πρόκειται για μια τολμηρή μαύρη κωμωδία για τον υπόκοσμο και τα παιχνίδια εξουσίας στην πιο αινιγματική περιοχή του Λονδίνου.

Η δράση τοποθετείται στο Atlantic Club, στο Σόχο του 1958. Με φόντο την ροκ εν ρολ σκηνή της δεκαετίας του ΄50, το έργο παρακολουθεί τη σύγκρουση ανάμεσα στον ιδιοκτήτη του κλαμπ, Έζρα και τον "νονό" Σαμ Ρος, με αφορμή τη συνεργασία με τον ταλαντούχο νεαρό μουσικό Σίλβερ Τζόνυ. O Eζρα δεν θα παραδώσει εύκολα το «αστέρι» του στον Σαμ Ρος, τον αδίστακτο μεγαλοεπιχειρηματία της «νύχτας» που διεκδικεί συστηματικά τον Σίλβερ Τζώνυ, επαγγελματικά και όχι μόνο. Κάποια στιγμή, όμως, ο Έζρα βρίσκεται τεμαχισμένος σε δύο κομμάτια και πεταμένος σε σκουπιδοτενεκέδες έξω από το κλαμπ του, ενώ ο Σίλβερ Τζώνυ αγνοείται. Τα «πρωτοπαλίκαρα» του Εζρα βρίσκονται εγκλωβισμένα στο Ατλάντικ Κλάμπ, περιμένοντας με αγωνία την έλευση του Σαμ Ρος. Όλα δείχνουν ότι πλέον κάνει «παιχνίδι» μόνος του.

O Rupert Grint και ο Ben Whishaw πρωταγωνίστησαν στην πρώτη σημαντική αναβίωση (2013) —μετά την πρώτη παράσταση το 1996— του βραβευμένου με βραβείο Olivier, Mojo.

60 ΧΡΟΝΙΑ | ΥΠΟΓΕΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗΣ - Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το Θέατρο Τέχνης εγκαταστάθηκε την άνοιξη του 1954 στο υπόγειο του κινηματογράφου Ορφέας,

 επί της οδού Σταδίου, στο οικοδομικό τετράγωνο που περιλαμβάνεται από τις οδούς Σταδίου, Πεσμαζόγλου, Σανταρόζα, και Πανεπιστημίου. Ο Κάρολος Κουν και τα μέλη του θιάσου, κυριολεκτικά, έσκαψαν τον χώρο του Ορφέα, έβγαλαν τα μπάζα και με την πολύτιμη οικονομική βοήθεια των συνδρομητών και των φίλων του Θεάτρου Τέχνης, κατάφεραν να δώσουν τις πρώτες παραστάσεις στη νέα αυτή θεατρική αίθουσα, λίγο πριν το καλοκαίρι του 1954.

[Οι γάμοι του Φιγκαρό] του Πιερ Μπωμαρσαί ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Γραμμένο τις παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης, της οποίας θεωρήθηκε προάγγελος, είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα θεατρικά κείμενα του 18ου αιώνα.  Αποτελεί μέρος της περίφημης τριλογίας του Μπωμαρσαί, στην οποία βασίστηκαν δύο από τις διασημότερες όπερες του λυρικού ρεπερτορίου, Οι γάμοι του Φίγκαρο του Μότσαρτ και Ο κουρέας της Σεβίλλης του Ροσσίνι.
Ο Μπωμαρσαί στον Γάμο του Φίγκαρο ασκεί έντονη κριτική στο σύστημα των κοινωνικών τάξεων της εποχής. Αυτό το σύστημα —που ισχύει από τον Μεσαίωνα— τοποθετεί στα ανώτερα κυβερνητικά και στρατιωτικά αξιώματα, μέλη της αριστοκρατίας, ακόμη κι αν δεν το αξίζουν. Ο Φίγκαρο συχνά εκφράζει την περιφρόνηση του για την αριστοκρατία κι εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία για να κατακρίνει την ανώτερη τάξη, επισημαίνοντας την έλλειψη εξυπνάδας και την χαλαρή ηθική τους.

Το έργο, πέρα από την πολιτική διάστασή του που συμπυκνώνει τους ιδεολογικούς προβληματισμούς του Διαφωτισμού, εξελίσσεται ως μια φρενήρης κωμωδία βασισμένη στον αυτοσχεδιαστικό οίστρο των ηθοποιών.

[Ο γυάλινος κόσμος] του Τένεσι Ουίλλιαμς ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο Τένεσι Ουίλλιαμς ξεκίνησε να γράφει τον Γυάλινο κόσμο, το 1941. Το θεατρικό έργο αντλεί υλικό από μια σύντομη ιστορία με τίτλο Portrait of a Girl in Glass. Τον Δεκέμβριο του 1944 το έργο του Ουίλλιαμς ξεκινά τη θεατρική του πορεία από το  Σικάγο. Η αρχική αποδοχή ήταν απογοητευτική και το έργο παραστάθηκε σε άδεια αίθουσα. Η κατάσταση μεταστράφηκε ολοκληρωτικά όταν οι κριτικοί του Σικάγο έγραψαν εκθειαστικές κριτικές για έργο και παράσταση. Τον Μάρτιο του 1945 το έργο έκανε το «άνοιγμα» του στο Μπροντγουαίη, στο Playhouse Theatre και κέρδισε το βραβείο της Ένωσης των θεατρικών κριτικών της Νέας Υόρκης. Αυτό το προσωπικό, βαθιά αυτοβιογραφικό έργο του Ουίλλιαμς σηματοδότησε την έναρξη μιας μακράς και επιτυχημένης θεατρικής πορείας. Οι χαρακτήρες και η ιστορία αγγίζουν την πραγματική ζωή του συγγραφέα. Ο Ουίλλιαμς (που το κανονικό του όνομα είναι Τομ, όπως και του βασικού χαρακτήρα του έργου) «πρωταγωνιστεί» ενώ η ιστορία ζωής της ασθενικής αδερφής του Ρόουζ δίνει δραματουργικό υλικό για να οικοδομηθεί ο χαρακτήρας της Λώρα.

[Ο Βουρκόλακας] του Αργύρη Εφταλιώτη ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο Αργύρης Εφταλιώτης (ψευδώνυμο του Κλεάνθη Μιχαηλίδη) γεννήθηκε το 1849 στον Μόλυβο της Λέσβου. Σταθμοί της ζωής του ήταν η Πόλη, το Μάντσεστερ της Αγγλίας (όπου ανέπτυξε εμπορική δραστηριότητα, ανοίγοντας κατάστημα με την επωνυμία του) και το Λίβερπουλ. Η είσοδος του στον λογοτεχνικό στίβο γίνεται το 1869 με συγγραφή ποιητικών έργων σε λογοτεχνικά περιοδικά της εποχής, ενώ από το 1891 στρέφεται στην πεζογραφία. Ο Εφταλιώτης καλλιεργούσε συστηματικά τη δημοτική γλώσσα και πρόβαλλε μέσα από τα έργα του τις θεματικές της ξενιτιάς και του νόστου για την πατρίδα. Τα πιο γνωστά του πεζογραφήματα είναι η συλλογή διηγημάτων Νησιώτικες ιστορίες (1894), η Μαζώχτρα (1900) και το μυθιστόρημα Ο Μανώλης ο Ντελμπεντέρης. Το 1914 ξεκίνησε τη μετάφραση της Οδύσσειας του Ομήρου, έργο που έμεινε ανολοκλήρωτο λόγω του θανάτου του.

Ο Βουρκόλακας είναι το μοναδικό θεατρικό έργο που έγραψε ο Εφταλιώτης.

[Το νησί των σκλάβων] του Μαριβώ ~ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Τα έργα του Πιερ ντε Μαριβώ κινούνται γύρω από ένα ευφάνταστο πλαίσιο. Εντός του πλαισίου ο αναγνώστης/θεατής συναντά μια απλή πλοκή, αληθινά πορτραίτα ζωής και αρκετά παιχνίδια πιθανοτήτων. Η γραφή του εμμένει στην πρόταξη της αλήθειας, την αλήθεια που φέρει ο κλασικισμός.  

Το νησί των σκλάβων είναι ένα πρώιμο δείγμα της γραφής του, που συγκεντρώνει όλα τα δυνατά, χαρακτηριστικά σημεία του Μαριβώ. Το έργο χαρακτηρίζεται από μια μίξη των ειδών: ελληνικούς χαρακτήρες, την τραγωδία ενός ναυάγιου, και το έντονο κοινωνικό σχόλιο.

Στο έργο, δύο αριστοκράτες και οι υπηρέτες τους, ναυαγούν σε ένα νησί που κατοικείται από εξεγερμένους σκλάβους της Αθήνας. Στον παράξενο αυτό τόπο, τα αφεντικά υποχρεώνονται να ανταλλάξουν ρούχα και ρόλους με τους σκλάβους τους και να τους υπηρετούν μέχρι να «νιώσουν τι σημαίνει πόνος» προκειμένου να πάρουν ένα ισχυρό μάθημα δικαιοσύνης και ανθρωπιάς. Το παιχνίδι των ρόλων ανάμεσα σε αφεντικά και σκλάβους, γρήγορα μετατρέπεται σε ένα επικίνδυνο και αποκαλυπτικά βίαιο παιχνίδι εξουσίας, εκδίκησης και έρωτα. Όμως ποιά είναι τα όρια σε ένα τέτοιο παιχνίδι; Και αν εύκολα μαθαίνει κανείς τι σημαίνει σκλαβιά, πόσο εύκολο είναι να μάθει κανείς τι σημαίνει ελευθερία;

[Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί] του Τομ Στόπαρντ ~ θΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Η παράλογη, υπαρξιακή κωμωδία του Τομ Στόπαρντ, Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί, αποτελεί ένα ταξίδι ενηλικίωσης. Πρωτοπαίχτηκε στο Fringe Festival του Εδιμβούργου το 1966 και έκτοτε αποτελεί μια από τις κλασικότερες κωμωδίες της σύγχρονης δραματουργίας.

Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν, με τις αθώες φάτσες και τα αστεία ονόματα, είναι οι φίλοι και συμφοιτητές του Άμλετ. Ζουν στην αυλή του Κλαύδιου, του πατριού και θείου του Άμλετ, που σφετερίζεται τον θρόνο της Δανίας. Ο Κλαύδιος τους καλεί να συνοδέψουν τον Άμλετ στην Αγγλία και να μεταφέρουν μαζί τους ένα κλειστό γράμμα, με το οποίο απαιτείται η άμεση εκτέλεση του. Ο Άμλετ αντικαθιστά το γράμμα με ένα νέο ζητώντας από τον άγγλο βασιλιά να εκτελεστούν εκείνοι. Μέρες μετά, ο πρέσβης από την Αγγλία καταφτάνει στο παλάτι για να ανακοινώσει: Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί!

Το έργο του Στόπαρντ αναδεικνύει το μυστήριο που περιβάλλει την ανθρώπινη ύπαρξη. Οι δύο χαρακτήρες, ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν, βρίσκονται σε ένα καθεστώς σύγχυσης σε όλη τη διάρκεια του έργου. Στην αρχή αδυνατούν να θυμηθούν τα στοιχεία της αποστολής που έχουν να εκτελέσουν και τον προορισμό τους, ενώ στο φινάλε αναμένουν σαστισμένοι τον επερχόμενο θάνατό τους.

[Κρίμα που είναι πόρνη] του Τζον Φορντ ~ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το έργο του Τζον Φορντ Κρίμα που είναι πόρνη (1633), παρακολουθεί την αιμομικτική σχέση δύο αδελφιών, του Τζοβάνι και της Αναμπέλα. Είναι μια σχέση που οδηγεί στην καταστροφή τους ίδιους και τον περίγυρό τους. Το έργο του Φορντ, με σαφείς αναφορές στον έρωτα του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας του Σαίξπηρ αλλά και στη Δούκισσα του Μάλφι του Τζων Γουέμπστερ είναι γεμάτο από χαρακτήρες άπληστους, αδίστακτους, φύσεις δολοφονικές και αποτελεί ένα ισχυρό δραματουργικό πεδίο κατανόησης εννοιών όπως η ηθική και η υπέρβαση.

Όταν ο Τζοβάνι αποκαλύπτει στην αδερφή του Αναμπέλα ότι είναι ερωτευμένος μαζί της, εκείνη ανταποκρίνεται στον έρωτά του. Αυτή η προκλητική αιμομικτική σχέση, που ξεπερνάει κάθε αποδεκτή ηθική, κινητοποιεί έναν ολόκληρο μηχανισμό στην πολιτεία της Πάρμα, που επιχειρεί να εμποδίσει την συνέχισή της . Όμως ούτε ο Τζοβάνι ούτε και η αδελφή του μπορούν να συλλάβουν γιατί είναι ανεπίτρεπτος ο έρωτάς τους, αφού τον βιώνουν ως αγνό, άδολο και ανυστερόβουλο. Πολύ δε περισσότερο όταν όλος ο κοινωνικός τους περίγυρος μοιάζει να ζει μέσα στο ψέμα, τη βία και την υποκρισία. Ο γάμος της Αναμπέλα με ένα ισχυρό πρόσωπο του κύκλου τους, που επιβάλλεται από τον πατέρα των παιδιών προκειμένου η σχέση των δύο αδελφών να σταματήσει, θα φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.

[Λίλιομ] του Φέρεντς Μόλναρ ~ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το έργο Λίλιομ του Φέρεντς Μόλναρ παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Βουδαπέστη, τον Δεκέμβριο του 1909 και κατάφερε να ξαφνιάσει κοινό και κριτικούς. Το έργο διέφερε από οτιδήποτε άλλο είχε γράψει μέχρι τότε ο ούγγρος συγγραφέας, κυρίως λόγω της χρήσης του φανταστικού στοιχείου και της μεταφυσικής διάστασης.

Λίλιομ μπορεί στα ουγγρικά να σημαίνει κρίνο, αλλά στην ουγγρική αργκό είναι το «λουλούδι», η «μάρκα», η «μούρη», ο άνθρωπος του υποκόσμου. Ο Λίλιομ στο έργο του Μόλναρ είναι ένας γοητευτικός αλήτης, βίαιος, απρόβλεπτος, παιχνιδιάρης και ακαταμάχητα αλαζόνας. Ο κόσμος του συναρπαστικός, λαμπερός και εύθραυστος ακριβώς όπως ο γεμάτος ιλιγγιώδεις ψευδαισθήσεις κόσμος του Λούνα Παρκ της Βουδαπέστης, της οποίας είναι το απόλυτο «αστέρι». Μέχρι, που εμφανίζεται ένα κορίτσι που θα ραγίσει την επίχρυση επιφάνειά του μια για πάντα.
Το πιο γνωστό έργο του κλασικού ούγγρου συγγραφέα φλερτάρει με τον εξπρεσιονισμό, το μελόδραμα, το γκροτέσκο, τη νοσταλγία, τον κυνισμό και το λαϊκό θέατρο και κάνει κοινωνικό σχόλιο χωρίς ποτέ να χάνει τον λυρισμό και το χιούμορ του. Οι καλλιτεχνικές του επιρροές υπήρξαν συγγραφείς όπως ο Πιραντέλλο και ο Όσκαρ Γουάιλντ, ενώ τα έργα του, γνώρισαν και διεθνή αναγνώριση, με ανεβάσματα στο Broadway της Νέας Υόρκης και κινηματογραφικές διασκευές.

Τώρα στη θεατρική σκηνή

Λίλιομ του Φέρεντς Μόλναρ, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

Απόδοση: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά–κοστούμια: Έλλη Παπαγεωργακοπούλου
Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Κίνηση: Χαρά Κότσαλη
Συνεργάτης σκηνοθέτης: Άννα Μιχελή
Συνεργάτης σκηνογράφος: Ευαγγελία Θεριανού
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Σοφία Βάσο.
Παίζουν: Λευτέρης Βασιλάκης, Άννα Καλαϊτζίδου, Γιάννης Κλίνης, Έμιλυ Κολιανδρή, Φιλαρέτη Κομνηνού, Ηλίας Μουλάς, Κίττυ Παϊταζόγλου, Σωκράτης Πατσίκας, Γιώργος Χρυσοστόμου.

Πού: Θέατρο Πόρτα, (Μεσογείων 59, Αθήνα, τηλ. 210 7780518)

Πότε: Τετάρτη στις 20:00, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:15, Κυριακή στις 19:00

Πόσο: 15, 10 (μειωμένο)

[Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι] του Τένεσι Ουίλλιαμς ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]
Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο Τένεσι Ουίλλιαμς εμφανίστηκε στην
αμερικανική θεατρική σκηνή αμέσως μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αποφοιτώντας από το πανεπιστήμιο της Αϊόβα το 1938, κέρδισε μια υποτροφία και ξεκίνησε να γράφει το έργο Η μάχη των αγγέλων (1940). Το έργο του Γυάλινος κόσμος (1944) διακρίθηκε με το βραβείο της Ένωσης Θεατρικών Κριτικών της Νέας Υόρκης και τα έργα Λεωφορείο ο Πόθος (1947) και Λυσσασμένη γάτα (1955) κέρδισαν βραβεία Πούλιτζερ. Η γραφή του είναι νατουραλιστική και οι χαρακτήρες των έργων του είναι ισχυρά δομημένες προσωπικότητες που ακροβατούν ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.

[La Strada] τωνTullio Pinelli και Bernardino Zapponi ~ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]

Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Η ταινία La Strada θεωρείται σημείο-σταθμός στην παγκόσμια κινηματογραφική ιστορία.
Τα λυρικά και ποιητικά στοιχεία που χρησιμοποιεί ο Φεντερίκο Φελλίνι απομακρύνουν την ταινία από τη σχολή του νεορεαλισμού που είχε κυριαρχήσει στην Ιταλία, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Φελλίνι έγραψε το σενάριο της ταινίας μαζί με τον Tullio Pinelli και τον Ennio Flaiano. Η ταινία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1954 στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Το 1999 ο Tullio Pinelli κι ο Bernardino Zapponi γράφουν το θεατρικό έργο La Strada, που βασίζεται στην ταινία του Φελλίνι. H δράση του έργου εκτυλίσσεται στην ύπαιθρο, σ' ένα πλαίσιο απόλυτης φτώχειας και στέρησης. Η μάνα της Τζελσομίνας πουλάει την κόρη της στον πλανόδιο πεχλιβάνη Τσαμπανό, ο οποίος ζητάει βοηθό για το νούμερό του. Η Τζελσομίνα, ένα «αερικό», παράξενο πλάσμα εντάσσεται στον κόσμο του Τσαμπανό και δένεται μαζί του. Ο Τσαμπανό, άξεστος, κλειστός κι απρόσιτος δεν συγκινείται από την στάση της. Η συνάντηση Τσαμπανό-Τζελσομίνας με τον «τρελό», άλλο ένα παράξενο πλάσμα του υπαίθριου τσίρκου, θα είναι καταλυτική και θα σφραγίσει την μοίρα και των τριών χαρακτήρων.

[Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές] του Ρόμπερτ Μπολτ ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]

Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Ο θεατρικός συγγραφέας Ρόμπερτ Μπολτ γεννήθηκε το 1924 στο Μάντσεστερ. Το 1941 ξεκίνησε να εργάζεται ως ασφαλιστικός σύμβουλος και αμέσως μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο, Flowering Cherry. Το έργο A man for all seasons (Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές) γράφτηκε το 1960 και παρουσιάστηκε στη λονδρέζικη θεατρική σκηνή την ίδια χρονιά και στη Νέα Υόρκη, έναν χρόνο αργότερα. Ο Μπολτ έγραψε τα σενάρια για τις κινηματογραφικές ταινίες Ο Λώρενς της Αραβίας (1962) και Δρ Ζιβάγκο (1965).

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΟΝ ΦΟΣΣΕ | Του Κορνήλιου Ρουσάκη ~ ΘΕΑΤΡΟ

Ο Νορβηγός συγγραφέας Γιον Φόσσε γεννήθηκε το 1959 στο Haugesund της Νορβηγίας. Έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο Κόκκινο μαύρο το 1983. Έχει γράψει μυθιστορήματα, δοκίμια, ποιητικές συλλογές και βιβλία για παιδιά. Το πρώτο του θεατρικό έργο, Και δεν θα χωρίσουμε ποτέ παρουσιάστηκε το 1994 από το Εθνικό Θέατρο του Bergen. Στο έργο κυριαρχούν τα φαντάσματα ενός έρωτα που τελειώνει με πόνο. Είναι μια εσωτερική διαμάχη, μια μάχη ανάμεσα στη φθορά και στη δημιουργία. Τον Αύγουστο του 2000 του απονεμήθηκε το Θεατρικό Βραβείο του Βορρά και τον Δεκέμβριο του 2003 χρίστηκε Ιππότης της Γαλλικής Λεγεώνας της Τιμής. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 40 γλώσσες και έχουν ανέβει στις περισσότερες σκηνές της Ευρώπης (Παρίσι, Λονδίνο, Βερολίνο, Ζάλτσμπουργκ) από νέους αλλά και καταξιωμένους σκηνοθέτες (Thomas Ostermayer, Claude Regy, Jacques Lassale).

[Ο σωσίας του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι] ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]

Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Επηρεασμένος τόσο από τον γερμανό E.T.A. Hoffmann όσο και από τον ρώσο Νικολάι Γκόγκολ, ο Ντοστογιέφσκι γράφει τον Σωσία του πριν τα διάσημα μεταγενέστερα έργα του (Έγκλημα και Τιμωρία, Δαιμονισμένοι, Αδελφοί Καραμαζόφ). Ο Σωσίας (1846) εξέπληξε τους συγχρόνους του, καθώς καταδύεται με τρόπο θαυμαστό στα μύχια της ψυχής του ήρωά του. Αποτέλεσε σημείο αναφοράς ακόμα και για συγγραφείς που δεν εκτιμούσαν τον Ντοστογιέφκσι –ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ που τον θεωρούσε «μέτριο συγγραφέα» παραδεχόταν πως ο Σωσίας είναι «το καλύτερο πράγμα που έγραψε ποτέ» και πως είναι «ένα σπάνιο και τέλειο έργο τέχνης».

Το έργο αυτό γράφεται σε ένα σημείο-καμπή της συγγραφικής πορείας του Ντοστογιέφσκι, εκεί που αφήνει πίσω του την κοινωνική οπτική (στοιχείο που κυριαρχεί στον Γκόγκολ) και τοποθετεί τους χαρακτήρες του σε ένα νέο πλαίσιο, που τους δίνει ψυχολογικό βάθος και εσωτερικά κίνητρα.

Τώρα στη θεατρική σκηνή

Ο Σωσίας του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, σε σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα.

Με αφετηρία τη διάσπαση, το κεντρικό μοτίβο των έργων του Ντοστογιέφσκι και μια πληθώρα διακειμενικών αναφορών η εικαστικός-σκηνοθέτιδα Έφη Μπίρμπα συστήνει μια σπουδή στο έργο του ρώσου δραματουργού.

Η παράσταση επικεντρώνεται σε κάποια επεισόδια της ζωής του Γκολιάτκιν, ενός νέου που προσπαθεί να ζήσει μέσα στα όρια της κοινωνικά αποδεκτής φυσιολογικότητας, καταλήγοντας όμως στην αποκοπή και τον παραγκωνισμό.
Μπροστά μας αποκαλύπτεται το υποκειμενικό πλάνο μιας ιδιαίτερης μορφής, ό,τι συμβαίνει πέρα από τη φαινομενική πραγματικότητα μιας φυσιολογικής ζωής, μέσα στη μελαγχολία και την εμμονή.

Σκηνικά-κοστούμια: Έφη Μπίρμπα
Διασκευή-δραματουργική επεξεργασία: Έφη Μπίρμπα, Άρης Σερβετάλης, Μιχαήλα Πλιαπλιά
Ηχητικός σχεδιασμός: Vangelino Currentzis
Φωτισμοί: Θύμιος Μπακατάκης
Καλλιτεχνικός συνεργάτης-βοηθός σκηνοθέτη: Μιχαήλα Πλιαπλιά
Επιμέλεια κοστουμιών: Κωνσταντίνος Μαλινδρέτος
Τεχνικός σκηνής–εκτέλεση παραγωγής: Χρήστος Γερασιμόπουλος
Παραγωγή: ngb group, Νίκος Ηλίας

Παίζουν: Άρης Σερβετάλης, Δρόσος Σκώτης, Γιώργος Συμεωνίδης, Συμεών Τσακίρης, Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης.

Πού: Θέατρο Ροές, (Ιάκχου 16, Γκάζι, Αθήνα, τηλ. 210 3474312)

Πότε: Τετάρτη έως Σάββατο στις 21:00, Κυριακή στις 20:00

Πόσο: 17, 12 (φοιτητικό, ανέργων)

[Ο βουβός σερβιτόρος] του Χάρολντ Πίντερ ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]

Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το δεύτερο έργο που έγραψε ο Χάρολντ Πίντερ, με τίτλο Ο βουβός σερβιτόρος (The Dumb Waiter) αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη καλλιτεχνική του επιτυχία. Το μονόπρακτο αυτό έργο παρουσιάστηκε μαζί με το πρώτο του έργο, Το δωμάτιο, στο Hampstead Theatre Club, το 1960. Από εκείνη τη χρονιά ο Πίντερ καθιερώθηκε ως η νέα σημαντική φωνή στο σύγχρονο θέατρο. Η θεματική και η πλοκή του έργου παραπέμπουν στο Περιμένοντας τον Γκοντό του Μπέκετ, ενώ το πρωτότυπο και ιδιαίτερο ύφος γραφής του Πίντερ δίνει το στιβαρό του παρών.   

Η πλοκή του έργου είναι φαινομενικά και «παραπλανητικά» απλή. Δύο άντρες κλεισμένοι σε ένα υπόγειο περιμένουν με αγωνία την πόρτα να ανοίξει.  Όποιος περάσει αυτή την πόρτα πρέπει να πεθάνει. Ο Μπεν κι ο Γκας το ξέρουν καλά. Είναι επαγγελματίες εκτελεστές και συνεργάτες από τα παλιά, με κοινές εμπειρίες και ενοχές. Σκοτώνουν την ώρα τους χαζολογώντας με επουσιώδη θέματα και μικροζητήματα, όταν ο φάκελος που γλιστράει κάτω από την πόρτα σηματοδοτεί την αρχή μιας παρανοϊκής αναζήτησης. Ξαφνικά, μια φωνή τους βομβαρδίζει με εντολές στις οποίες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν. Κάποιος παίζει με τα ήδη σπασμένα νεύρα τους. Όταν η πόρτα τελικά ανοίξει θα βρεθούν και οι δύο —ο καθένας για τους δικούς του λόγους— αντιμέτωποι με την πιο δύσκολη στιγμή της ζωής τους

Ένας βουβός σερβιτόρος, κατάλοιπο του παρελθόντος, ξαναζωντανεύει, διατάζοντας παραγγελίες στις οποίες αδυνατούν να ανταποκριθούν. Οι ρόλοι αντιστρέφονται ανά πάσα στιγμή, νεκρά αντικείμενα και πρόσωπα αποκτούν ζωή, το παρελθόν συγχέεται με το παρόν και η αβεβαιότητα του μέλλοντος αποκτά εκκωφαντική σημασία.

Τα πάντα πια μοιάζουν με ένα κακόγουστο κοσμικό αστείο. Ποια διεστραμμένη δύναμη μπορεί να κρύβεται από πίσω από όλο αυτό;

Τώρα στη θεατρική σκηνή

Ο βουβός σερβιτόρος του Χάρολντ Πίντερ, σε σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη.

Μετάφραση: Χριστίνα Μπάμπου-Παγκουρέλη

Σκηνικά–κοστούμια–φωτισμοί: Θοδωρής Χρυσικός

Μουσική: Αντώνης Μοσχούτης

Φωτογραφίες: Βασίλης Τοπουσλίδης

Παίζουν: Αλέκος Συσσοβίτης, Γιώργος Χρανιώτης.

Πού: Faust (Καλαμιώτου 11 και Αθηναΐδος, Μοναστηράκι, Αθήνα, τηλ. 210 3234095)

Πότε: Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:30, Κυριακή στις 20:00, έως 11 Ιανουαρίου 2015

Πόσο: 12, 10 (μειωμένο)

[Με τα δόντια] του Θόρντον Γουάιλντερ ~ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΣΤΗΛΗ [ΠΑΜΕ ΘΕΑΤΡΟ]

Του Κορνήλιου Ρουσάκη

Το έργο του Θόρντον Γουάιλντερ, Με τα δόντια (πρωτότυπος τίτλος The Teeth of our Skin) πρωτοπαρουσιάστηκε στο Θέατρο Plymouth της Νέας Υόρκης, στις 18 Νοεμβρίου 1942. Μέσα από την απεικόνιση της ζωής της οικογένειας Antrobus (που παραπέμπει ευθέως στην ελληνική λέξη «άνθρωπος»), ο συγγραφέας «αποτίει» φόρο τιμής στον γερμανικό εξπρεσιονισμό, στο μπουρλέσκ, και το βαριετέ.

Στο έργο, μια «αγία» οικογένεια κρατιέται με νύχια και με δόντια από τη ζωή. Επιβιώνει από τους παγετώνες, τους κατακλυσμούς, τους πολέμους. Επιζεί χιλιάδες χρόνια τώρα. Χωρίς να διδάσκεται, ωστόσο, τίποτα από την ιστορία. Απλώς ζει και θα συνεχίζει να ζει. Η εξωφρενική αυτή κατάσταση δεν έχει φυσικά ουδεμία σχέση με τη δική μας πραγματικότητα.

Οι χαρακτήρες του έργου δεν ασχολούνται μόνο με ζητήματα που αφορούν την επικοινωνία τους και τις επιμέρους πτυχές των σχέσεων τους. Τους απασχολεί η καθημερινή τους επιβίωση. Στο έργο καθρεπτίζονται οι πραγματικές θυσίες που πρέπει να γίνουν κατά τη διάρκεια ενός πολέμου, η κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού, η εξάπλωση της βίας.