Μια σπάνια συνέντευξη στο Ρένο Αποστολίδη στην εφημερίδα «Ελευθερία»
στις 15 Ιουνίου του 1958. Ο μοναδικός λόγος του Ελύτη παραμένει δραματικά επίκαιρος.
Ζητεῖται
ἡ
γνώμη σας, κύριε Ἐλύτη,
ἡ ἐντελῶς ἀνεπιφύλακτη
καί ἀδέσμευτη, ἐπάνω
σέ ὅ,τι
θεωρεῖτε ὡς
τήν πιό κεφαλαιώδη κακοδαιμονία τοῦ
τόπου. Ἀπό τί κυρίως πάσχουμε καί τί
πρωτίστως μᾶς λείπει; Ποιά θά ὀνομάζατε
«πρώτη μάστιγα» τῆς νεοελληνικῆς
ζωῆς;
Ἀπό
τί πάσχουμε κυρίως; Θά σᾶς τό πῶ ἀμέσως: ἀπό μιά μόνιμο, πλήρη, καί
κακοήθη ἀσυμφωνία
μεταξύ τοῦ
πνεύματος τῆς ἑκάστοτε ἡγεσίας μας καί τοῦ «ἤθους» πού χαρακτηρίζει τόν
βαθύτερο ψυχικό πολιτισμό τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ στό σύνολο του!
Ἄ! Ἀρχίσαμε!…
Μόνιμος, πλήρης καί κακοήθης ἀσυμφωνία!…
Βεβαίως! Ἀλλ᾿ ἀφῆστε με νά συνεχίσω. Αὐτή ἡ
ασυμφωνία δέν εἶναι
μιά συγκεκριμένη κακοδαιμονία, εἶναι, ὃμως,
μιά αἰτία πού ἐξηγεῖ ὃλες τίς κακοδαιμονίες, μικρές καί μεγάλες, τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἀπό τήν ἡμέρα πού ἔγινε ἡ Ἑλλάδα κράτος ἕως σήμερα, οἱ πολιτικές πράξεις, θά ἔλεγε κανένας, ὅτι σχεδιάζονται καί ἐκτελοῦνται ἐρήμην τῶν ἀντιλήψεων γιά τή ζωή, καί
γενικότερα τῶν ἰδανικῶν πού εἶχε διαμορφώσει ὁ Ἑλληνισμός μέσα στήν ὑγιή κοινοτική του ὀργάνωση καί στήν παράδοση τῶν μεγάλων ἀγώνων γιά τήν άνεξαρτησία του. Ἡ φωνή
τοῦ Μακρυγιάννη δέν ἔχει χάσει, οὔτε σήμερα ἀκόμη, τήν ἐπικαιρότητά της. Σημειῶστε ὅτι
δέν βλέπω τό πρόβλημα ἀπό τήν ἀποκλειστική
κοινωνική του πλευρά, οὔτε κάνω δημοκοπία.
